Geen liefde op eerste gezicht, maar werken aan vertrouwen

do 26 mrt, 14:53 Algemeen

Zuidplas - De eerste verkenningsronde voor de formatie van een nieuw gemeentebestuur is onder spanning begonnen. Het onderlinge vertrouwen tussen de grootste partij ChristenUnie/SGP en de grote winnaar Platform Zuidplas ontbreekt nog, bleek 24 maart bij het duidingsdebat van de verkiezingsuitslag. 

Door Erik van Leeuwen

“Het is tijd dat we de campagnestand verlaten en op standje samenwerking komen.” Dit welgemeende advies van GroenLinks-PvdA-lijsttrekker Mart Damen was bestemd voor de kopstukken van ChristenUnie/SGP, Willem-Jan Verdoes en Jan Willem Schuurman, en voor die van Platform Zuidplas, Marjan Domhof en Marco Drenth. “Ga heel veel koppies koffie drinken met elkaar.”

ChristenUnie/SGP en Platform Zuidplas kregen vorige week tijdens de eerste bijeenkomst na de verkiezingen onenigheid over het verloop van het onderhandelingsproces van de formatie. Waar ChristenUnie/SGP het voortouw wil nemen - volgens Verdoes gebruikelijk ‘als je de grootste bent geworden’ – had Platform Zuidplas andere ideeën. “Een nieuw geluid van de kiezer betekent ook nieuwe gebruiken”, stelde Domhof, die pleitte voor een formatieproces dat geleid wordt door neutrale verkenners en niet door verkenners vanuit de kant van ChristenUnie/SGP. Ze had daar gegronde redenen voor, zei ze. Wat Platform Zuidplas betreft worden straks alle mogelijke samenwerkingen onderzocht. “Dus ook die zonder ChristenUnie/SGP.”

Dat ChristenUnie/SGP al met een formateur op de proppen kwam – oud-SGP-leider Kees van der Staaij – zag Platform Zuidplas daarom ook niet zitten. “Wij zijn voor neutraliteit.”
Forum voor Democratie schaarde zich aan de zijde van Platform Zuidplas. “We hebben tijdens de verkiezingscampagne gemerkt dat er behoefte is aan een nieuwe bestuurscultuur in Zuidplas. Geen oude wijn in nieuwe zakken”, aldus lijsttrekker Robin Westdijk.

Olifant
Willem-Jan Verdoes verzekerde dat hij en Schuurman bij de eerste ronde van verkenningen met elke partij gaan praten om te horen wat die vindt van mogelijke samenwerking, en dat daarbij ook geen enkele optie wordt uitgesloten. “We volgen een zeer zorgvuldig proces, waarbij voor ons waarden als stabiliteit en vertrouwen belangrijk zijn. Met een stevig bestuur is Zuidplas ook gebaat.”

Dat er tussen ChristenUnie/SGP en Platform Zuidplas veel wantrouwen is, werd door de nieuwe speler op het politieke veld volmondig erkend. Domhof sprak van een ‘olifant in de kamer’, waarmee ze doelde op het gebrek aan onderling vertrouwen.

Ook andere partijen moeten twijfels over Platform Zuidplas overwinnen. Er is respect van de gevestigde partijen in de raad voor de fraaie verkiezingsscore van de nieuwe lokale partij, maar er zijn ook zorgen over de harde toon die in de verkiezingscampagne werd gebruikt. Nieuw Elan Zuidplas en GroenLinks-PvdA spraken zich uit over de handelwijze van Platform. Paul van Drenth, partijleider van NEZ, had het over regels van fatsoen. “Bij verkiezingen in Zuidplas hoort niet dat je andere kandidaten dan wel partijen als slecht afschildert.” Martin Damen (GroenLinks/PvdA) had het over een harde toon van de muziek die nu minder hard zou moeten worden om de kans op een succesvolle samenwerking te vergroten.

Argusogen
Platform Zuidplas zelf voelt zich met argusogen bekeken. Waar Verdoes aangaf dat oud zeer wat hem betreft samenwerking niet in de weg hoeft te staan, beloofde Domhof dat niet. “Wij gaan het proces open in”, probeerde Verdoes haar te overtuigen. Het voorstel van Platform Zuidplas om te kiezen voor neutrale verkenners kreeg amper steun bij de raadsfracties. Ook de VVD hield zich vast aan de ‘traditie’ dat de grootste partij het initiatief mag nemen voor de onderhandelingen. De VVD-lijsttrekker tilt niet al te zwaar aan de kleur van de verkenners. “Niemand is helemaal neutraal.”

Domhof gaf in ieder geval aan dat haar partij graag wil meebesturen. “Omdat het tijd is voor meer transparantie en nieuw inwonersperspectief.” En volgens haar moet de verkiezingsuitslag terug te zien zijn in een nieuw college.

“Het klopt dat u en uw partij een mooie score heeft neergezet en dat is een felicitatie waard, maar ik bestrijd dat Zuidplas ineens alles anders wil”, reageerde Damen. “Negen zetels zijn naar uw partij en Forum voor Democratie gegaan. Dat is ongeveer een derde, twee derde van de kiezers heeft op een gevestigde partij gestemd.”