College Zuidplas al 10 jaar vrouwloos: ‘Dat is niet goed’

Zuidplas - Zuidplas moet meer werk maken van vrouwelijke deelname aan het gemeentebestuur. Dat vinden oud-wethouders Gerdien Tober en Cora Kuijvenhoven en burgemeester Tinet de Jonge van Nijkerk. “Dat er al tien jaar alleen maar mannen in het college zitten, is geen reclame en past niet bij deze tijd.”

Door Erik van Leeuwen

Joke Vroegop was de laatste vrouwelijke wethouder die Zuidplas diende. Zij trad in 2014 aan in het tweede college en stopte twee jaar later gedwongen. VVD-partijgenoot Tamara van Ark ging Vroegop in 2010 voor, maar haar collegetijd was nog korter dan die van Vroegop. Van Ark vertrok om Tweede Kamerlid te worden.

“Het is niet goed dat er zo lang geen vrouwelijke wethouder is geweest”, zegt Cora Kuijvenhoven, die namens het CDA wethouder was van 1998 tot 2006. “Het college hoort een afspiegeling te zijn van de samenleving.” Gerdien Tober, die van 1986 tot 1996 wethouder was in Moordrecht, is het daarmee eens. “De helft van onze inwoners is vrouw.” Kuijvenhoven en Tober vinden wel dat kwaliteit altijd voorop moet staan. “Kennis en politieke gedrevenheid moeten de basis zijn.”

Pioniers
Kuijvenhoven en Tober waren in Nieuwerkerk aan den IJssel en Moordrecht pioniers. Kuijvenhoven was de eerste vrouwelijke wethouder van Nieuwerkerk. “De eerste twee jaar ben ik ook nog tien uur blijven lesgeven op het Comenius College in Capelle”, zegt de oud-lerares, die nu in Haastrecht woont. “Ik wilde bewijzen dat ik twee banen tegelijk kon doen. Met ook nog een gezin was dat niet meer te combineren. Vanaf 2000 ben ik fulltime wethouder geworden.”
Kuijvenhoven noemt het wethouderschap een ‘geweldig boeiende baan’. “Ik had de ervaring voor geen goud willen missen.” Ze stond bekend om haar menselijke aanpak. “Ik had een speciale band met de ambtenaren die alle besluiten voorbereidden. Bij mijn afscheid kreeg ik een vriendenboekje, dat koester ik tot vandaag.” Hoewel ze de eerste vrouw in het college was, voelde Kuijvenhoven zich niet bijzonder. “Ik was op de eerste plaats wethouder.”

Tober werd op haar 39ste wethouder in Moordrecht. “Dat kwam voor mij als een verrassing. Henk Zomerdijk, die wethouder was, kwam langs op de boerderij. Ik zie het nog voor me: aan de keukentafel vertelde hij dat hij burgemeester zou worden en ik moest hem opvolgen. Ik was volledig overvallen, maar ik heb gelijk ja gezegd.”

Moordrecht had toen in Nel Seip al een vrouwelijke wethouder. “Dat werden dus twee vrouwelijke wethouders.” Voor de bevolking was dat nooit een issue, herinnert Tober zich. “Eén keer heeft een oud-wethouder – ik noem geen naam – gezegd dat hij het een slechte zaak vond dat beide wethouders in Moordrecht vrouw waren. Hij vond het eigenlijk niet kunnen als de burgemeester er in het weekeinde niet zou zijn en er een incident zou plaatsvinden.”

Op de fiets
Seip en Tober deden in Moordrecht alles op de fiets. “Nel deed de welzijnskant, ik de ruimtelijke ordening. Als er iets speelde, ging ik bij de mensen langs om te praten. Dat werd erg gewaardeerd.”

André Muller, die in 2014 namens de SP in Zuidplas wethouder werd, juicht de komst van een vrouwelijke wethouder toe. “Een vrouwelijke touch in een college kan geen kwaad als tegenwicht voor die mannelijke Bokito-cultuur. Ik kon goed opschieten met Joke Vroegop. Ze was heel professioneel en bracht ook punten naar voren waar je als man minder snel aan dacht.”

“Vrouwen kunnen soms met andere ogen naar zaken kijken”, meent Tinet de Jonge, die jarenlang namens het CDA in de gemeenteraad van Zuidplas zat en twee jaar geleden burgemeester werd van Nijkerk. Daar leidt ze als burgemeester een college met drie vrouwelijke wethouders. “In Nijkerk is het al jaren heel gewoon dat er veel vrouwen in het college zitten”, zegt ze. “Omdat het heel normaal is, werpen vrouwen zich ook sneller op als kandidaat.” Ook De Jonge zegt dat het feit dat iemand een vrouw of man is, geen rol mag spelen bij het uitoefenen van de functie. “Kwaliteit moet bovenaan staan.”

De Jonge won in 2018 met het CDA waarvan ze lijsttrekker was, de verkiezingen in Zuidplas. Toch werd ze geen wethouder. “We hadden in Jan Verbeek al een goede en ervaren kandidaat en ik was gelukkig bij de politie waar ik op het punt stond teamchef te worden van Zoetermeer.”

Rolmodellen
Dat Zuidplas al zó lang geen vrouwelijke wethouder heeft gehad, vindt ze een gemiste kans. “Ik merk, ook nu ik burgemeester ben, hoe belangrijk rolmodellen zijn voor meisjes en jonge vrouwen. Meisjes willen ook burgemeester worden als ik een gastles op school heb gegeven.”
Ze vindt, net als Tober en Kuijvenhoven, dat vooral de politieke partijen in Zuidplas meer werk moeten maken van het aantrekken van vrouwen. Kuijvenhoven wijst erop dat de hoge vergaderdruk en het vele leesvoer het niet aantrekkelijk maken voor vrouwen om zich kandidaat te stellen. Tober denkt ook dat vrouwen nog steeds lijden onder het feit dat zij thuis nog de meeste taken hebben. “Mannen en vrouwen werken tegenwoordig allebei, maar van vrouwen wordt nog wel steeds zorg verwacht voor het gezin.”
“Dus moet er wat worden gedaan aan het aanbod”, vult Kuijvenhoven aan.

Voor de komende verkiezingen hebben twee partijen een vrouwelijke wethouderskandidaat. Voor de SP is dat Serena Baas. “Een vrouw zorgt voor wat meer dynamiek in het college en ook voor meer empathie”, stelt ze. Bij Nieuw Elan Zuidplas is Pien Meppelink een van de twee kandidaat-wethouders. “Ik zou het heel graag willen doen”, zegt ze. “Na acht jaar in de raad heb ik voldoende bagage om een goede wethouder te worden.” Chantal Bon (D66) stopt als raadslid, maar staat open voor een eventueel wethouderschap. “Ze kunnen mij bellen.” Dat geldt ook voor Sigrid Buevink (VVD). “Ferry van Wijnen is weliswaar onze wethouderskandidaat, maar als ze me nodig hebben, hebben ze mijn telefoonnummer. Ik zou het een eer vinden.”