Wie ziet én telt ze: meer dan zestien soorten wespen

Regio - Meedoen met de nationale wespentelling kan van zaterdag 15 tot en met zondag 23 augustus. Waar op gelet moet worden gedurende dertig minuten, is te lezen op de website van de Wespenstichting. Daar kunnen deelnemers ook de zestien verschillende soorten sociale wespen en hun solitaire collega’s leren herkennen.

Volgens de stichting zijn er dit jaar nog maar weinig wespen gezien. Het beeld is dat 2026 net als 2024 een slecht wespenjaar zal worden. “De overeenkomsten zijn duidelijk,” zegt voorzitter van de Wespenstichting Sjoert Fleurke. “Zowel dit jaar als in 2024 kregen we op veel plekken in Nederland te maken met langdurige en heftige regenval én een aantal extreem warme dagen. Veel regen kan in de beginfase van een wespennest funest zijn.”
Ook hoge temperaturen pakken slecht uit voor de wespen, aldus Fleurke. “De daarmee gepaard gaande droogte betekent niet alleen minder nectar, maar ook minder andere insecten die als prooi dienen. Daarnaast kunnen nesten bij extreem warm weer oververhit raken en volledig afsterven.”
Toch is er ook een andere zijde: “Onze helpdesk is drukker dan ooit. We krijgen meer aanvragen voor advies dan voorheen en er zijn al meerdere gevallen bekend van mensen die drie of meer nesten in of rond hun huis hebben.”

Met de nationale wespentelling - die sinds 2022 wordt gehouden - hopen natuurorganisaties een beeld te krijgen van de stand en verdeling van de verschillende wespensoorten in Nederland.

Limonadewespen
Mensen denken volgens de Wespenstichting bij wespen vooral aan overlast op het terras, terwijl er maar twee wespensoorten zijn die in de zomer op zoetigheid afkomen. “Naast deze twee limonadewespen - de gewone wesp en de Duitse wesp - komen er nog veertien andere sociale wespensoorten voor in Nederland”, legt woordvoerder Nathan Veenstra uit. “Niemand hoeft alle zestien soorten sociale wespen uit het hoofd te leren voor de wespentelling hoor, er is een telformulier dat je kunt downloaden. Daar staan ook solitaire wespen op.”

Geelpoothoornaar
Sociale wespen zijn wespen die nesten bouwen en in kolonies samenleven. Hoewel het een exoot is, valt ook de geelpoothoornaar onder die zestien, omdat deze inmiddels als gevestigd wordt gezien in Europa. “Wij zijn ook niet blij met de komst van deze exoot”, zegt Veenstra. “Er is een hoop om deze soort doen, en dat heeft zowel direct als indirect effect op onze inheemse wespensoorten. Zo worden er regelmatig inheemse wespen voor de geelpoothoornaar aangezien, en straalt de negatieve berichtgeving over de soort ook af op andere wespensoorten.”

Met de jaarlijkse telling hoopt de stichting uiteindelijk antwoord te kunnen geven op de jaarlijks terugkerende vraag hoe het gaat met de wespen in Nederland. Daar is volgens voorzitter Fleurke namelijk geen zinnig antwoord op te geven, omdat er geen betrouwbare cijfers zijn. Of de telling daaraan iets kan veranderen? ”Het blijft burgerwetenschap, dus je kunt er niet makkelijk een conclusie uit trekken”, zegt Fleurke. “De resultaten geven wel een beeld van de verdeling van de verschillende soorten over Nederland, en van de verhouding tussen de soorten. En niet onbelangrijk: het is een leerzame aangelegenheid, waarvan mensen leren dat er meer soorten wespen zijn dan ze misschien denken.”

Meer informatie en telformulier: tuintelling.nl/tellingen.